Een ontwrichting (luxatie) is een ander woord voor dislocatie van een gewricht. Het gewricht ‘schiet uit de kom’. Ontwrichtingen treden met name op in het schoudergewricht en vingers. Schade aan het omliggende gewrichtskapsel en banden gaat vaak samen met het uit de kom schieten van een gewricht. In ernstige gevallen kan er ook schade optreden aan zenuwen en bloedvaten die in of langs het gewricht lopen. Kraakbeenschade treedt in sommige gevallen ook op.

Op het moment dat er te grote kracht op een gewricht gezet wordt kan het zijn dat de banden en het kapsel dusdanig ver opgerekt worden dat de twee botstukken die het gewricht vormen niet op de juiste plek terug schieten. De kogel van het gewricht schiet uit zijn kom en schiet ernaast terug.

In de meeste gevallen schiet het gewricht netjes terug op zijn plek. Dit voelt vervelend en pijnlijk aan maar zou daarna snel moeten weg trekken. De banden en het kapsel zijn wel licht opgerekt dus voorzichtigheid is geboden bij het herstellen van het normale beweegpatroon.

Als het trauma heftiger is kan het zijn dat de kogel niet terugschiet op zijn plek en dus uit de kom zit. In dat geval is het nodig om het gewricht terug te zetten. Er zullen 1 of 2 mensen aan het gewricht moeten trekken om het weer terug op de plek te krijgen. Een herstel periode van enkele weken moet in acht genomen worden om het gewricht weer gezond en krachtig te krijgen.

Als blijkt dat de banden en het kapsel van het gewricht te ver zijn opgerekt en niet herstellen kan het noodzakelijk zijn om het kapsel en de banden van het gewricht operatief te laten inkorten om ontwrichtingen in de toekomst te voorkomen.